Prowadząc niedawno pewną sprawę dla jednego z moich klientów, usłyszałem od prawnika wewnętrznego owej firmy bardzo przyjemny komplement: mecenas ten stwierdził, że nieczęsto spotykał się z równie owocną współpracą ze strony zewnętrznego radcy prawnego. Skłoniło mnie to do pewnych przemyśleń dotyczących relacji pomiędzy in-housami a prawnikami z kancelarii – faktycznie zdaża się, iż współpraca taka układa się nie do końca pomyślnie.

Pozwolę przytoczyć sobie kolejny przykład z życia wzięty. Jakiś czas temu pracowałem jako dyrektor pionu prawnego w jednym z banków, i w związku z tym znajdowałem się “po drugiej strony barykady”, o ile można to tak nazwać. Jako że wyżej wspomniany bank przechodził akurat proces restrukturyzacji, współpracowałem nad różnymi zagadnieniami wraz z zewnętrznymi kancelariami, przeważnie należącymi do międzynarodowych sieci.

Podczas spotkania z przedstawicielami jednej z tych kancelarii, wspólnik prowadzący negocjacje zdawał się uważać, iż wiedza radców prawnych in house nie wykraczała poza wypełnianie papierów urzędowych i wzorów umów przygotowanych przez, rzecz jasna, zewnętrzne kancelarie. W konsekwencji doszło do kilku nieporozumień, które zakończyły się zerwaniem negocjacji z tą kancelarią i wynajęciem przez bank konkurencyjnej firmy.

Finał sprawy mógł być inny: strony mogły dojść do porozumienia, i ciągnąć profity z długotrwałej współpracy. Problemy, które uniemożliwiają właściwą współpracę prawników po obu stronach, są przedmiotem niniejszego felietonu.

Gwoli chronologii, zacznę od perspektywy in-house'a. Prawnik wewnętrzny, współpracując z kancelarią liczy na wsparcie bądź swojej normalnej działalności, bądź danego przedsięwzięcia, którego logistyczne i specjalistyczne wymagania przekraczają jego możliwości. Kancelarie prawne, natomiast, niekiedy zachowują się, jak gdyby prawnik zatrudniony w firmie klienta stanowił niepożądaną konkurencję, której kompetencje najlepiej byłoby podważyć. Nic bardziej mylnego!

Kluczem do nawiązania owocnej współpracy z wewnętrznym departamentem prawnym w firmie klienta jest właściwe zrozumienie potrzeb pracujących w nim ludzi, oraz nawiązanie z nimi współpracy opartej na wzajemnym szacunku i zaufaniu. Warto pamiętać, iż szczególnie w większych firmach, szef działu prawnego może właściwie samodzielnie wybierać kancelarie, więc niewłaściwe relacje z nim mogą zakończyć się rychłą terminacją zlecenia.

Nie można jednak kancelarii prawnych obciążać całością winy: do powstania problemu przyczynić może się równie dobrze prawnik wewnętrzny. Spotkałem się kilka razy z dość wrogim nastawieniem radców prawnych zatrudnionych w przedsiębiorstwach moich klientów – wydaje mi się, iż obawiali się oni, iż mógłbym zastąpić ich w oczach zarządu. Do takiej sytuacji oczywiście nigdy nie doszło, gdyż jak wspomniałem powyżej, role inhouse'a i prawnika zewnętrznego są diametralnie różne. Jako radca prawny poproszony o obsługę transakcji związanej z zakupem nieruchomości nie miałem nawet specjalnej okazji do wykazania się przed zarządem klienta zdolnościami w stałej obsłudze prawnej firmy!

Kolejnym trendem, który zauważyłem współpracując z pionem prawnym jednego z moich klientów, była nieufność pracujących w nich ludzi w stosunku do mojej znajomości branży, w której ich firma działała. Sytuacja o tyle paradoksalna, iż zostałem poproszony o pomoc przez dyrektora prawnego tej firmy – zakładam, iż wybrał właśnie mnie ze względu na moje doświadczenie w pracy w sektorze jego przedsiębiorstwa. Podstawą dobrych stosunków z kancelarią jest zatem zaufanie.

Konkludując, chciałbym życzyć zarówno prawnikom wewnętrznym jak i prawnikom z kancelarii dobrego zrozumienia wzajemnych potrzeb i ról. Z pewnością przyczyni się to do zbudowania wyśmienitych relacji pomiędzy ich przedsiębiorstwami.