Wraz z rozwojem naszej gospodarki wiele przedsiębiorstw dostosowuje swoje modele działalności do nowych wymagań rynkowych; los ten nie omija również kancelarii, które stale poszerzają swoją ofertę i wchodzą w nowe sektory biznesowe. W dużych miastach funkcjonuje już wiele firm prawniczych, które swoją wielkością nie odbiegają znacząco od konkurencji z Francji czy Niemiec, zaś pojedynczy radcowie prawni i adwokaci nierzadko decydują się na połączenie swoich sił i funkcjonowanie w ramach niewielkich, kilkuosobowych kancelarii.

Czy oznacza to, iż cały czas popularny w Polsce model uprawiania zawodu prawniczego w pojedynkę jest skazany na zaniknięcie? Pomimo iż niektórzy specjaliści ds. zarządzania kancelariami tak twierdzą, ja nie jestem co do tego przekonany. Podejrzewam jednak, iż by przetrwać, model ten będzie musiał przejść swego rodzaju metamorfozę, wymuszoną zmieniającymi się oczekiwaniami klientów.

Dywagując nad sposobem świadczenia usług prawniczych należy przede wszystkim zastanowić się, czym różni się oferta dużej firmy prawniczej od oferty niezależnego prawnika. Kancelaria posiadająca duże zasoby kadrowe i silne zaplecze administracyjne jest w stanie świadczyć prawdziwie kompleksową obsługę prawną - znajdą się w niej specjaliści zarówno z zakresu prawa bankowego, jak i prawa konkurencji czy prawa budowlanego. Ma ona również dostateczną „moc przerobową” by obsługiwać skomplikowane transakcje, nad którymi pracować musi wielu specjalistów jednocześnie.

Usługi takich firm są oczywiście znacznie droższe, niż te świadczone przez mniejsze podmioty, lecz wielu większych klientów chętnie godzi się z tym faktem. Czym może więc konkurować z takimi gigantami mała kancelaria? Otóż nie tylko ceną! Uważam, iż równie ważna jest tu specjalizacja - jeżeli prawnik ulokuje swoją praktykę w niszy, a przy okazji jego wiedza i doświadczenie pozwolą mu na zdobycie miana eksperta, ma on duże szanse na pozyskanie wartościowych klientów.

Nie jest to zadanie łatwe - poza doskonałymi umiejętnościami posiadać trzeba zdolność do kreowania swojego pozytywnego wizerunku i do nawiązywania wartościowych kontaktów. Tym niemniej, strategia taka może się opłacać - niejednokrotnie spotkałem się z sytuacją, w której niezależny radca prawny lub adwokat reprezentował wielkie przedsiębiorstwa ramię w ramię z prawnikami z czołowych kancelarii.

Istnieją również przypadki, w których problem pojawiający się w przedsiębiorstwie klienta wymaga specjalistycznej wiedzy, lecz do jego rozwiązania nie potrzeba rzesz doradców. W takich momentach nawet najpoważniejsze koncerny decydują się często na współpracę z niezależnym ekspertem lub kancelarią "butikową", gdyż nie tylko pozwala to ograniczyć ich koszta, lecz również nie zobowiązuje stron do kontynuowania współpracy po zakończeniu projektu.

Jest oczywiście i druga strona medalu - klienci obawiają się niekiedy, iż prawnik o wąskiej specjalizacji nie ma pojęcia o innych gałęziach prawa. Osobiście sądzę, iż jest to podejrzenie w wielu przypadkach bezpodstawne, gdyż jak mawiał mój dziadek, profesor WPiA Uniwersytetu Wrocławskiego: "prawo to nie torcik - nie poznasz go dobrze, jeżeli nie spróbujesz chociaż kęsa każdego kawałka". W imię tej szacownej zasady, większość prawników, również tych "niszowych", zdecydowanie posiada przynajmniej ogólne pojęcie o głównych dziedzinach prawa.

Jak wygląda więc życie niezależnego, wyspecjalizowanego prawnika? Bez wątpienia jest ono pracowite, i w pewnym sensie pozbawione poczucia bezpieczeństwa, które oferuje praca w sztywnych strukturach dużych firm. Z drugiej strony, przynieść ono może wiele satysfakcji - koncentracja praktyki na stosunkowo wąskich zagadnieniach pozwala na wypracowanie doskonałej ekspertyzy w danej dziedzinie. Poza tym, taki model pracy jest elastyczny - prawnik samemu decyduje, kiedy chciałby wyjechać na wieś lub na narty, i nie musi martwić się przy tym niknącą pulą dni urlopowych.

Chciałbym zaznaczyć przy okazji, iż jak z pewnością Państwo zauważyli, niniejszy felieton odnosi się raczej do realiów pracy radców prawnych i adwokatów działających w metropoliach, kierujących swe usługi do średnich i dużych przedsiębiorstw. Model funkcjonowania prawników obsługujących małe firmy lub osoby prywatne jest oczywiście zupełnie inny, i z pewnością zasługuje na osobny artykuł.