Sobota, 3 grudnia 2016
serwis rekomenduje gazetaprawnia.pl
statystyki

Ustawy antyobywatelskie to trend legislacyjny

Artur Pietryka, Mikołaj Pietrzak12.05.2016, 00:00; Aktualizacja: 12.05.2016, 06:45

Powiedzmy szczerze, uchwalanie ustawodawstwa antyobywatelskiego stało się trendem i jednocześnie jedynym pomysłem na rozwiewanie społecznych obaw o bezpieczeństwo wewnętrzne. Kolejne nowe pola aktywności służb wymykają się lub w ogóle nie są poddawane jakiejkolwiek zewnętrznej kontroli. Trudno w ogóle mówić o istnieniu jakiejkolwiek tamy dla aktywności służb - piszą mec. Mikołaj Pietrzak i mec. Artur Pietryka.

Reklama

Pod koniec lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny wysłał opinii publicznej ważny sygnał, że ustawodawstwo policyjne, obowiązujące w praktycznie niezmienionym kształcie od początku obecnego stulecia, nie chroni praw obywatelskich. Wyrok w sprawie K 23/11 miał dać decydentom asumpt do poważnej dyskusji na temat ochrony prywatności, swobody korespondencji, prawa do  obrony i innych fundamentalnych dla państwa demokratycznego wartości. 18 miesięcy, które trybunał dał na wykonanie wyroku, zostało bezpowrotnie utracone, mimo że od lat środowiska prawnicze i pozarządowe uwrażliwiały na problem należytej kontroli nad inwigilacją uprawianą przez różnego typu służby, od specjalnych po skarbowe i porządkowe.

Gdy czas naglił, latem 2015 r. od Senatu wyszła inicjatywa, która, delikatnie mówiąc, pokazywała, że służby nie zamierzają ustąpić i poddać się zewnętrznej, rzetelnej kontroli. Proponowane rozwiązania ostatecznie nie spotkały się z aprobatą i projekt zakończył swój żywot w komisjach sejmowych. Niebawem po wyborach powrócił on, ale pod jeszcze bardziej restrykcyjną postacią. Dlatego też, a także by nie tracić czasu, nie poddano go szerszym konsultacjom. Ostatecznie jedynie pod pozorem wykonania wyroku K 23/11 uchwalone zostały zmiany, których nie sposób uznać za dające się pogodzić ze standardami nakreślonymi w ww. wyroku. Niektórych z nich Trybunał Konstytucyjny w ogóle nie oczekiwał (m.in. w zakresie sięgania po dane internetowe), a dodatkowo przepisy przejściowe z nowelizacji ustaw policyjnych z 15 stycznia 2016 r. utrzymują w mocy regulacje uznane przez trybunał za niekonstytucyjne.

Jeśli ktoś myślał, że na tym się skończy, to się pomylił. W lutym i marcu 2016 r., przy okazji zmian w prokuraturze i procedurze karnej, znów bowiem poluzowana została kontrola nad służbami i policją. Ustawodawca skasował na przykład tzw. zgodę następczą, którą przed laty ustanowił Sąd Najwyższy jako gwarancję praw jednostki. Polegała ona tym, że przy przekroczeniu granic podsłuchu prokurator musiał występować do sądu o zgodę na wykorzystanie materiałów z niego. Dziś zgody sądu okręgowego wymaga tylko jego zarządzenie. Natomiast to, co stanie się z informacjami z podsłuchu, zależeć będzie tylko od decyzji prokuratora, który z natury zainteresowany jest przede wszystkim ściganiem. Z kolei prawo o prokuraturze ma zaktywizować działalność operacyjną prokuratora. Dotychczas miał on ją kontrolować, a obecnie będzie inicjować. Włącza się prokuratora do czynności operacyjnych poprzedzających wszczęcie ścigania karnego w sytuacji, kiedy jest w procedurze karnej jeszcze podsłuch procesowy. Wielu zapewne uznaje tę instytucję za martwą, jednak podsłuch procesowy zapewnia jednostce ochronę jej praw. Po pierwsze, do informacji, że była podsłuchiwana, a po drugie, do skarżenia po fakcie postanowienia o zastosowaniu podsłuchu.


Pozostało jeszcze 39% treści

Jeśli już posiadasz konto w Portalu Prawnik.pl - zaloguj się!
Uzyskaj dostęp

Zyskaj dostęp do wiarygodnego źródła informacji dedykowanych prawnikom!

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję
Więcej na ten temat

Artykuły płatne

    Artykuły bezpłatne

      Śledź nas na:

      Polecamy

      • Rising Stars 2016

        30 wschodzących gwiazd prawa

        30 wschodzących gwiazd prawa

        Podium 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2016 zdominowały kobiety - adw. Karolina Schiffter, prawnik Magdalena Pszczółka i adw. Małgorzata Mączka-Pacholak.

      • Wybór prezesa

        Hamletowski dylemat sędziów TK

        Hamletowski dylemat sędziów TK

        Prof. Marek Chmaj, konstytucjonalista: Nie po to obecna większość parlamentarna uchwaliła w ciągu ostatniego roku sześć ustaw naprawczych dotyczących trybunału, aby sędziowie wybrali sobie kandydatów posiadających poparcie Zgromadzenia Ogólnego TK.

      • Wywiad

        Zmierzamy w kierunku Białorusi

        Zmierzamy w kierunku Białorusi

        Nie jestem wobec Trybunału Konstytucyjnego bezkrytyczny. Nie wszystkie jego orzeczenia, zwłaszcza dotyczące sądownictwa, budziły mój zachwyt. Ale jest rzeczą ważną, aby sprawnie działał w sytuacji zagrożenia funkcjonowania sądów – mówi Adam Strzembosz.

      • Prowadzenie sprawy

        Terminologiczny mętlik

        Terminologiczny mętlik

        Aktualnie Sąd Najwyższy bada zagadnienie dotyczące przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu w sytuacji, w której udział pełnomocnika w sprawie nie był znaczący. Być może rozstrzygając ten problem, pochyli się przy okazji nad znaczeniem pojęciem „prowadzenie sprawy” - piszą adw. Lucyna Staniszewska i apl. adw. Marta Hermanowicz z kancelarii FILIPIAKBABICZ.