Piątek, 9 grudnia 2016
serwis rekomenduje gazetaprawnia.pl
statystyki

Więcej obywateli w sądownictwie

ŁUKASZ BOJARSKI14.06.2016, 00:00; Aktualizacja: 14.06.2016, 07:18
  • Wyślij
  • Drukuj

W KRS środowisko niesędziowskie jest reprezentowane prawie wyłącznie przez polityków. Jest to sprzeczne ze standardami wypracowanymi przez Europejską Sieć Rad Sądownictwa - pisze Łukasz Bojarski prezes INPRIS.

Reklama

Czy zarządzanie wymiarem sprawiedliwości to wewnętrzna sprawa sądów i sędziów, ewentualnie innych instytucji państwowych? Czy i jaki udział powinny w nim mieć osoby reprezentujące obywateli? Jak je wybrać i kto to powinien być? Między innymi na takie pytania szukała odpowiedzi specjalna grupa robocza powołana przez Europejską Sieć Rad Sądownictwa (więcej informacji o ENCJ w ramce obok). Podczas Zgromadzenia Ogólnego organizacji, które odbyło się w Warszawie 1–3 czerwca tego roku, przyjęto Standardy minimalne dotyczące udziału przedstawicieli społeczeństwa w zarządzaniu sądownictwem (Minimum Standards VI – Non-judicial Members in Judicial Governance). Mają one służyć jako drogowskaz przy reformowaniu sądownictwa. Zważywszy, że organizacja wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich UE jest bardzo różna, a konkretne rozwiązania znacznie od siebie odbiegają, ENCJ stara się znaleźć pewne niezbędne minimum.

Punktem wyjścia dla stworzenia Standardów były wcześniejsze stanowiska ENCJ z przesłaniem, że realne uczestnictwo niesędziów w pracach rad sądownictwa i innych właściwych organów pomaga zapobiegać zamykaniu się środowiska i koncentrowaniu na obronie własnych interesów, zwiększa też legitymizację sądownictwa i wzmacnia jego pozycję jako strażnika podstawowych praw każdego człowieka. Wedle ENCJ rodzi się międzynarodowy konsensus w tej sprawie. Najbardziej udane modele zakładają udział niesędziów wybranych lub powołanych z gremiów prawniczych, akademickich i organizacji obywatelskich.

Przyjęte Standardy definiują niesędziów jako osoby spoza stanu sędziowskiego (i prokuratorskiego, jako że w niektórych państwach istnieją mieszane rady). Na początku prac używano innego terminu – przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego (Civil Society Representatives), ale wydawał się on nieco mylący, bo odnoszący się raczej do organizacji obywatelskich, a nie zawodów prawniczych czy świata akademickiego.

Standardy podzielono na 5 grup. Trzy pierwsze dotyczą składu rad sądowniczych i innych odpowiednich gremiów, sposobu powoływania niesędziów, a także tego, jakie kompetencje muszą takie osoby posiadać i jak unikać ich związków z polityką. Przyjęto, że wszystkie instytucje powinny mieć w swoim składzie niesędziów i uwzględniać różnorodność w społeczeństwie, w tym ze względu na płeć. Proporcja niesędziów zależy od rodzaju instytucji, ale w radach sądownictwa sędziowie powinni stanowić co najmniej połowę członków, a niesędziowie od jednej trzeciej do połowy liczby członków.

Mniej polityki

Można by uznać, że skoro w polskiej Krajowej Radzie Sądownictwa zasiada sześcioro parlamentarzystów, przedstawiciel prezydenta i minister sprawiedliwości, prawie jedna trzecia składu (8 na 25 członków) spełnia wymóg udziału w radzie niesędziów. Jednak Standardy ENCJ wskazują nie tylko, kim powinni być członkowie, ale także z jakich grup nie powinni się wywodzić i jak ich wybierać. Powinny to być osoby o różnorodnych doświadczeniach, uznane autorytety samorządów prawniczych czy prawniczego świata akademickiego, ale także np.: socjologowie, psychologowie, ekonomiści, specjaliści w zarządzaniu zasobami ludzkimi oraz przedstawiciele organizacji obywatelskich. Natomiast w Standardach wyraźnie się akcentuje, że należy unikać polityków, a nawet ludzi powiązanych ze światem polityki – chodzi bowiem o niezależne, niepolityczne opinie i wpływ na sądownictwo przedstawicieli społeczeństwa.

Cały felieton czytaj w eDGP.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję
Źródło:Dziennik Gazeta Prawna
Tagi:opinia, KRS
Więcej na ten temat

Artykuły płatne

    Artykuły bezpłatne

      Śledź nas na:

      Polecamy

      • Rising Stars 2016

        30 wschodzących gwiazd prawa

        30 wschodzących gwiazd prawa

        Podium 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2016 zdominowały kobiety - adw. Karolina Schiffter, prawnik Magdalena Pszczółka i adw. Małgorzata Mączka-Pacholak.

      • Rynek

        Specjalizacja szansą dla młodych

        Specjalizacja szansą dla młodych

        Znalezienie swojej niszy to dziś warunek zaistnienia na konkurencyjnym rynku – przekonuje Karolina Schiffter, zwyciężczyni 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra.

      • Prowadzenie sprawy

        Terminologiczny mętlik

        Terminologiczny mętlik

        Aktualnie Sąd Najwyższy bada zagadnienie dotyczące przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu w sytuacji, w której udział pełnomocnika w sprawie nie był znaczący. Być może rozstrzygając ten problem, pochyli się przy okazji nad znaczeniem pojęciem „prowadzenie sprawy” - piszą adw. Lucyna Staniszewska i apl. adw. Marta Hermanowicz z kancelarii FILIPIAKBABICZ.

      • Wywiad

        Zestaw mitów prawniczych

        Zestaw mitów prawniczych

        Racjonalny prawodawca to fikcja. Fikcją jest rozdział władzy sądowniczej od wykonawczej. Oraz to, że sędziowie są tylko „ustami ustawy”, że jedynie stosują prawo, lecz go nie tworzą - mówi prof. Bartosz Brożek.