Piątek, 9 grudnia 2016
serwis rekomenduje gazetaprawnia.pl
statystyki

Superprokurator z superuprawnieniami

Maciej Gutowski, Piotr Kardas20.06.2016, 00:00; Aktualizacja: 20.06.2016, 07:02

Inicjatywa poselska po raz kolejny została wykorzystana do wprowadzenia kilku nowalijek do kodeksu postępowania karnego. Druk sejmowy nr 451 (zmieniony drukiem 521 oraz 521-A) zawiera przyjęte przez komisję nadzwyczajną do s praw z mian w kodyfikacjach rozwiązania, z których część wywoływać może poważne wątpliwości- piszą adw. Maciej Gutowski i adw. Piotr Kardas.

Reklama

Wzmacnianie prokuratury

Podstawowe zastrzeżenia budzi propozycja dotycząca podstaw kasacji – „uszyta na miarę” dla ministra sprawiedliwości – prokuratora generalnego. W   przepisie art. 523 k.p.k. proponuje się bowiem dodać par. 1a, zgodnie z   którym ograniczenia dotyczące podstaw kasacji wskazane w   art. 523 par. 1 zdanie drugie („kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z   powodu niewspółmierności kary”) nie odnoszą się do kasacji wniesionej przez prokuratora generalnego w sprawach o   zbrodnie. Warto przypomnieć, że wedle poprzednio obowiązujących przepisów kasacja nie mogła opierać się wyłącznie na zarzucie niewspółmierności kary lub błędu w ustaleniach faktycznych. Te ograniczenia wiązały także prokuratora generalnego – do czasu uchwalenia niefortunnych zmian 11 marca 2016 r., kiedy dodano do art. 523 par. 1a wskazujący, że „w   sprawach o   zbrodnie minister sprawiedliwości – prokurator generalny może wnieść kasację wyłącznie z   powodu niewspółmierności kary”. To rozwiązanie – ze względu na oczywisty błąd legislacyjny – ograniczało prokuratora generalnego do wnoszenia kasacji w   sprawach o   zbrodnie jedynie z   powodu niewspółmierności kary, wyłączając możliwość wniesienia kasacji z   powodu uchybień wymienionych w   art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa. Przepis art. 523 par. 1a miał bowiem w   brzmieniu z 11 marca 2016 r. charakter przepisu szczególnego, wyłączającego w   stosunku do prokuratora generalnego zastosowanie art. 523 par. 1 k.p.k. W   konsekwencji zaprojektowana jako poszerzająca zakres kasacyjnych kompetencji prokuratora generalnego zmiana, wprowadzona 11 marca 2016 r., skutkowała drastycznym ich ograniczeniem w   sprawach o   zbrodnie. Wprowadzane rozwiązanie ma zastąpić tę wadę wyraźnym uprzywilejowaniem prokuratora generalnego : indywidualnymi kompetencjami do wnoszenia kasacji.

Uchwalenie tej zmiany spowoduje, że prokurator generalny będzie mógł wnosić w   sprawach o   zbrodnie kasację wyłącznie z   powodu niewspółmierności kary, czego nie będzie mógł uczynić żaden inny podmiot. Nawet rzecznik praw obywatelskich lub rzecznik praw dziecka. Trudno jednak znaleźć przekonujące uzasadnienie dla takiego zróżnicowania. Bez wątpienia wpisuje się ono w   tendencję przydawania Prokuratorowi Generalnemu szczególnych kompetencji i   wyraźnego wzmacniania pozycji prokuratury w   procesie karnym. Zarazem wywołuje wątpliwości i   zastrzeżenia z   punktu widzenia zasady równości, strony nie będą bowiem dysponowały takimi możliwościami. Z   innej perspektywy możliwość oparcia kasacji prokuratora generalnego na zarzucie niewspółmierności kary stwarzać może wyłom w   funkcjonującym od lat modelu kasacji, w   którym kwestionować można tylko prawo, nie zaś wysokość kary. Prowadzić może także do fundamentalnej wręcz zmiany zasad funkcjonowania Sądu Najwyższego, tworząc ryzyko, że tylko dla prokuratora generalnego stanie się on w   istocie sądem trzeciej instancji – sądem faktu, nie sądem prawa. W   ten sposób stopniowo prokurator generalny oraz podległa mu prokuratura stają się superorganem. Nie tracąc z   pola widzenia funkcji i   roli prokuratury w   systemie organów wymiaru sprawiedliwości , trudno jednak znaleźć dobre uzasadnienie dla takich zmian.


Pozostało jeszcze 47% treści

Jeśli już posiadasz konto w Portalu Prawnik.pl - zaloguj się!
Uzyskaj dostęp

Zyskaj dostęp do wiarygodnego źródła informacji dedykowanych prawnikom!

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję
Więcej na ten temat

Artykuły płatne

    Artykuły bezpłatne

      Śledź nas na:

      Polecamy

      • Rising Stars 2016

        30 wschodzących gwiazd prawa

        30 wschodzących gwiazd prawa

        Podium 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2016 zdominowały kobiety - adw. Karolina Schiffter, prawnik Magdalena Pszczółka i adw. Małgorzata Mączka-Pacholak.

      • Rynek

        Specjalizacja szansą dla młodych

        Specjalizacja szansą dla młodych

        Znalezienie swojej niszy to dziś warunek zaistnienia na konkurencyjnym rynku – przekonuje Karolina Schiffter, zwyciężczyni 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra.

      • Prowadzenie sprawy

        Terminologiczny mętlik

        Terminologiczny mętlik

        Aktualnie Sąd Najwyższy bada zagadnienie dotyczące przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu w sytuacji, w której udział pełnomocnika w sprawie nie był znaczący. Być może rozstrzygając ten problem, pochyli się przy okazji nad znaczeniem pojęciem „prowadzenie sprawy” - piszą adw. Lucyna Staniszewska i apl. adw. Marta Hermanowicz z kancelarii FILIPIAKBABICZ.

      • Wywiad

        Zestaw mitów prawniczych

        Zestaw mitów prawniczych

        Racjonalny prawodawca to fikcja. Fikcją jest rozdział władzy sądowniczej od wykonawczej. Oraz to, że sędziowie są tylko „ustami ustawy”, że jedynie stosują prawo, lecz go nie tworzą - mówi prof. Bartosz Brożek.