Piątek, 2 grudnia 2016
serwis rekomenduje gazetaprawnia.pl
statystyki

Sąd odwoławczy może pouczać pierwszą instancję

08.11.2016, 16:11; Aktualizacja: 09.11.2016, 08:09
  • Wyślij
  • Drukuj

Możliwość wyrażenia przez sąd odwoławczy wiążących wskazań dla sądu I instancji co do dalszego rozpatrywania sprawy jest zgodna z konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Reklama

Jak wskazał TK, konstytucja - choć nie przesądza modelu postępowania odwoławczego - to dopuszcza szeroki zakres kontroli instancyjnej, w którym mieści się rozwiązanie polegające na tym, że sąd odwoławczy uchyla postanowienie sądu I instancji i wyraża ocenę prawną lub wskazania stanowiące podstawę do dalszego rozpoznawania sprawy.

Trybunał zajął się tą kwestią po pytaniu Sądu Rejonowego w Koninie. Chodziło o przepis kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym "ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku sądu II instancji wiążą zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd II instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy". Zgodnie z k.p.c., zasada ta nie dotyczy jedynie sytuacji, w których nastąpiła zmiana stanu prawnego.

Tymczasem, jak oceniał koniński sąd, istota niezawisłości sędziowskiej zakłada, że sędzia, orzekając, nie może być skrępowany poglądami prawnymi innych sędziów, podmiotów trzecich, ani instytucji. Zdaniem tego sądu, zakwestionowany przez niego przepis nie pozwala na zachowanie niezależności, ponieważ "związanie oceną prawną oznacza dla sądu m.in. zakaz formułowania ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w uzasadnieniu orzeczenia sądu II instancji".

TK nie podzielił tej argumentacji. Jak uzasadnił, zapisana w konstytucji zasada niezawisłości sędziowskiej "ma bezwzględne znaczenie w wymiarze zewnętrznym, czyli w odniesieniu do podmiotów spoza systemu wymiaru sprawiedliwości". Odnośnie do "wymiaru wewnętrznego" trybunał wskazał natomiast, że "dopuszczalny jest zarówno nadzór judykacyjny, jak i instancyjny".

"Jeżeli sąd I instancji nie byłby związany żadnymi wytycznymi sądu odwoławczego, co do sposobu ponownego rozpoznania sprawy przez sąd I instancji, to realizacja prawa do sądu byłaby w praktyce iluzoryczna" - podkreślił TK.

Jednocześnie TK zastrzegł, że w ponownym postępowaniu sąd jest zobligowany do przeprowadzenia postępowania w kierunku wskazanym w orzeczeniu sądu II instancji, co jednak "nie ogranicza jego kompetencji do swobodnej oceny dowodów".

TK rozpatrzył tę sprawę w składzie pięciu sędziów. Rozprawie przewodniczył sędzia Andrzej Wróbel, a jej sprawozdawcą był sędzia Piotr Tuleja. Orzeczenie zapadło większością głosów.

(PAP)

mja/ karo/PS

Źródło:PAP
Śledź nas na:

Polecamy

  • Rising Stars 2016

    30 wschodzących gwiazd prawa

    30 wschodzących gwiazd prawa

    Podium 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2016 zdominowały kobiety - adw. Karolina Schiffter, prawnik Magdalena Pszczółka i adw. Małgorzata Mączka-Pacholak.

  • Wybór prezesa

    Hamletowski dylemat sędziów TK

    Hamletowski dylemat sędziów TK

    Prof. Marek Chmaj, konstytucjonalista: Nie po to obecna większość parlamentarna uchwaliła w ciągu ostatniego roku sześć ustaw naprawczych dotyczących trybunału, aby sędziowie wybrali sobie kandydatów posiadających poparcie Zgromadzenia Ogólnego TK.

  • Wywiad

    Zmierzamy w kierunku Białorusi

    Zmierzamy w kierunku Białorusi

    Nie jestem wobec Trybunału Konstytucyjnego bezkrytyczny. Nie wszystkie jego orzeczenia, zwłaszcza dotyczące sądownictwa, budziły mój zachwyt. Ale jest rzeczą ważną, aby sprawnie działał w sytuacji zagrożenia funkcjonowania sądów – mówi Adam Strzembosz.

  • Prowadzenie sprawy

    Terminologiczny mętlik

    Terminologiczny mętlik

    Aktualnie Sąd Najwyższy bada zagadnienie dotyczące przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu w sytuacji, w której udział pełnomocnika w sprawie nie był znaczący. Być może rozstrzygając ten problem, pochyli się przy okazji nad znaczeniem pojęciem „prowadzenie sprawy” - piszą adw. Lucyna Staniszewska i apl. adw. Marta Hermanowicz z kancelarii FILIPIAKBABICZ.