Wtorek, 6 grudnia 2016
serwis rekomenduje gazetaprawnia.pl
statystyki

Bogatemu umorzą i jeszcze za to zapłacą

Ewa Ivanova29.05.2015, 07:16; Aktualizacja: 29.05.2015, 07:51
  • Wyślij
  • Drukuj

Sprawcy nawet poważnych przestępstw będą mogli łatwo uniknąć odpowiedzialności karnej. A za czas w areszcie dostaną odszkodowanie.

Reklama

Furtkę do tego będzie stanowił wchodzący w lipcu w życie nowy art. 59a k.k. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1247; Dz.U. z 2015 r. poz. 396). Na jego podstawie prokuratorzy na wniosek pokrzywdzonego będą musieli umorzyć postępowanie, jeśli sprawca się pojednał z pokrzywdzonym, naprawił szkodę lub zadośćuczynił za doznaną krzywdę. Z dobrodziejstwa art. 59a k.k. będzie mógł skorzystać sprawca bójki, pobicia czy uszkodzeń ciała. Przepis będzie mógł być stosowany nawet przy rozboju, włamaniu i wymuszeniu rozbójniczym, o ile miały one mniejszą wagę. Co więcej, taki sprawca będzie mógł po wyjściu z aresztu zażądać od państwa odszkodowania.

Oportunizm kontra legalizm

Nowe rozwiązanie budzi emocje w środowisku prokuratorskim. Ustawodawca użył w przepisie kategorycznego sformułowania „umarza się”, co oznacza, że przy spełnieniu wymienionych w artykule przesłanek umorzenie będzie obowiązkowe.

Na tej podstawie odpowiedzialności karnej będzie mógł uniknąć nawet sprawca, który był już w przeszłości karany, oprócz karalności za przestępstwo umyślne z użyciem przemocy – tłumaczy Marcin Chrzanowski ze Związku Zawodowego Prokuratorów i Pracowników Prokuratury RP.

Wystarczy, że zapłaci pokrzywdzonym jakąś satysfakcjonującą kwotę, i po sprawie. Ktoś, kto nie ma pieniędzy, nie będzie mógł sobie na to pozwolić – podkreśla Chrzanowski.

Obligatoryjność umorzenia krytykowała Prokuratura Generalna podczas prac legislacyjnych. Przekonywała, że katalog czynów, przy których w grę wchodziłoby umorzenie, jest zbyt szeroki i obejmuje wysoce szkodliwe społecznie występki.

Cudowna moc bandyckiej perswazji

Jest też inny problem.

Nikt nie będzie w stanie sprawdzić, czy do naprawienia szkody rzeczywiście doszło. Wystarczający jest tu sam wniosek pokrzywdzonego i jego oświadczenie. Nie można więc wykluczyć, że niektórzy sprawcy w inny sposób „przekonają” pokrzywdzonego do złożenia takiego wniosku – wskazuje Chrzanowski.

Prokuratura ostrzegała, że proponowana konstrukcja przepisu, w całości cedująca na pokrzywdzonego dysponowanie przedmiotem postępowania, skutkuje „bardzo realnymi zagrożeniami związanymi z ewentualnym wywieraniem na pokrzywdzonego bezprawnych oddziaływań (np. gróźb), mających na celu skłonienie go do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie postępowania”.

„Szczególnie realne tego rodzaju zagrożenie może być w wypadku czynów popełnianych przez sprawców specjalizujących się w określonych działaniach przestępczych (np. kradzieże kieszonkowe, sklepowe) albo działających w warunkach współdziałania przestępczego” – argumentowała PG. Bezskutecznie.

Odszkodowania za umorzenia

Regulacji broni Ministerstwo Sprawiedliwości. Przypomina, że art. 59a k.k. opiera się na zasadach sprawiedliwości naprawczej. W ten sposób będą zaś eliminowane sprawy, których prowadzeniem sam pokrzywdzony nie jest już zainteresowany.

Kluczowym warunkiem jest bez wątpienia wola samego pokrzywdzonego co do losów postępowania, nie samo naprawienie szkody – tłumaczy MS.

Organy ścigania i wymiaru sprawiedliwości nie są od uszczęśliwiania pokrzywdzonych, ale od ścigania przestępstw, ustalania ich sprawców i karania. Jeżeli celem zmian miałoby być zaniechanie prowadzenia spraw, którymi nie są zainteresowani pokrzywdzeni, to można wprowadzić zasadę, że wszystkie przestępstwa ścigane są jedynie na wniosek – ripostuje prokurator Chrzanowski.

Przypomina, że sens ścigania spraw z urzędu polega na konieczności zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich obywateli i eliminowaniu niepożądanych zachowań. Prokurator nie będzie musiał umorzyć sprawy, tylko jeżeli zajdzie „szczególna okoliczność uzasadniająca, że umorzenie postępowania byłoby sprzeczne z potrzebą realizacji celów kary”.

Nowelizacja k.p.k. rozszerza też zakres dochodzenia odpowiedzialności odszkodowawczej od Skarbu Państwa, jeśli doszło do umorzenia, a wobec sprawcy stosowano środek przymusu, np. zatrzymanie, areszt tymczasowy (art. 552a par. 1 k.p.k.).

Już tylko procesowe zatrzymanie podejrzanego, w sytuacji złożenia wniosku przez pokrzywdzonego o umorzenie postępowania i wydanie takiej decyzji procesowej, skutkować będzie możliwością dochodzenia roszczeń odszkodowawczych przez oskarżonego na podstawie art. 552a k.p.k. – tłumaczy Mateusz Martynik, rzecznik prasowy PG.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję
Źródło:Dziennik Gazeta Prawna
Więcej na ten temat

Artykuły płatne

    Artykuły bezpłatne

      Artykuły powiązane
      Śledź nas na:

      Polecamy

      • Rising Stars 2016

        30 wschodzących gwiazd prawa

        30 wschodzących gwiazd prawa

        Podium 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2016 zdominowały kobiety - adw. Karolina Schiffter, prawnik Magdalena Pszczółka i adw. Małgorzata Mączka-Pacholak.

      • Wywiad

        Zestaw mitów prawniczych

        Zestaw mitów prawniczych

        Racjonalny prawodawca to fikcja. Fikcją jest rozdział władzy sądowniczej od wykonawczej. Oraz to, że sędziowie są tylko „ustami ustawy”, że jedynie stosują prawo, lecz go nie tworzą - mówi prof. Bartosz Brożek.

      • Prowadzenie sprawy

        Terminologiczny mętlik

        Terminologiczny mętlik

        Aktualnie Sąd Najwyższy bada zagadnienie dotyczące przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu w sytuacji, w której udział pełnomocnika w sprawie nie był znaczący. Być może rozstrzygając ten problem, pochyli się przy okazji nad znaczeniem pojęciem „prowadzenie sprawy” - piszą adw. Lucyna Staniszewska i apl. adw. Marta Hermanowicz z kancelarii FILIPIAKBABICZ.

      • Wybór prezesa

        Hamletowski dylemat sędziów TK

        Hamletowski dylemat sędziów TK

        Prof. Marek Chmaj, konstytucjonalista: Nie po to obecna większość parlamentarna uchwaliła w ciągu ostatniego roku sześć ustaw naprawczych dotyczących trybunału, aby sędziowie wybrali sobie kandydatów posiadających poparcie Zgromadzenia Ogólnego TK.