Sobota, 10 grudnia 2016
serwis rekomenduje gazetaprawnia.pl
statystyki

Podsłuchy w niełasce

Małgorzata Kryszkiewicz09.10.2015, 00:00; Aktualizacja: 09.10.2015, 06:59
  • Wyślij
  • Drukuj

Coraz więcej sądów kwestionuje składane przez policję wnioski o zarządzenie kontroli operacyjnej. Jeden z nich zwrócił się z pytaniem do Sądu Najwyższego.

Reklama

Spór dotyczy tego, kto jest uprawniony do podpisywania takich wniosków. Część sądów uważa bowiem, że jest to wyłączna kompetencja komendanta głównego policji. Tymczasem praktyka jest taka, że tego typu dokumenty podpisują również jego zastępcy. I właśnie te wnioski nie są uwzględniane. Niektóre sądy uważają bowiem, że pochodzą one od nieuprawnionego podmiotu. Ponadto sądy odwoławcze uchylają wyroki, jeżeli zostały wydane w oparciu o dowody uzyskane podczas kontroli operacyjnej, o którą wnioskował zastępca komendanta głównego. Wątpliwości są na tyle poważne, że jeden z sądów apelacyjnych zdecydował się zwrócić z tym problemem do Sądu Najwyższego.

Funkcja gwarancyjna

Kontrowersje wywołuje art. 19 ust. 1 ustawy o Policji (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.). Zgodnie z nim sąd okręgowy może, na pisemny wniosek komendanta głównego policji, po uzyskaniu zgody prokuratora generalnego, zarządzić kontrolę operacyjną. W opinii sądu, który zdecydował się zadać pytanie prawne do SN, kompetencja ta nie może zostać scedowana na żaden inny podmiot. Jego zdaniem ustawodawca celowo nie wymienił w tym przepisie zastępców komendanta głównego. Szef policji bowiem, jako pierwsze ogniwo w procesie zarządzania kontroli operacyjnej, ma być gwarantem, że ten instrument inwigilacji obywateli będzie wykorzystywany rzeczywiście tylko w uzasadnionych przypadkach i tylko wówczas, gdy inne środki stosowane w walce z przestępczością okazały się niewystarczające.

Na poparcie tej tezy sąd pytający przytacza m.in. stanowisko Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który w wyroku (sygn. akt II Aka 97/14) stwierdza: „ścisłe przestrzeganie gwarancyjnych reguł wyznaczonych przez ustawodawcę w przepisie art. 19 ust. 1 ustawy o Policji (...) wyklucza możliwość stosowania rozszerzającej wykładni zakresu uprawnionych do występowania z wnioskiem o zarządzenie kontroli (...)”.

Sąd pytający dochodzi więc do konkluzji, że niedopuszczalne jest w takim razie procesowe wykorzystywanie wyników kontroli operacyjnej, jeżeli wnioskował o nią nie komendant główny, ale jego zastępca.

Zdrowy rozsądek

Z drugiej jednak strony autor pytania prawnego do SN sygnalizuje, że ma świadomość, iż możliwa jest odmienna ocena tego problemu. Zwraca bowiem uwagę m.in. na to, że kompetencje komendanta głównego w zakresie akceptacji wniosków o zarządzenie kontroli operacyjnej nie są przecież wykonywane przez jakąkolwiek osobę (funkcjonariusza policji), ale przez osobę, która spełnia kryteria niezbędne do pełnienia funkcji zastępcy komendanta głównego policji. Posiada więc odpowiednio wysokie kwalifikacje.

Daleki od kwestionowania wyników kontroli operacyjnej tylko z powodu, że wnioskował o nią nie komendant główny, ale jego zastępca, jest także Andrzej Michałowski, adwokat z kancelarii Michałowski Stefański.

Oczywiście w razie stosowania środków operacyjnych ingerencja w życie obywateli jest drastyczna i nie tylko jako adwokat uważam, że wymaga najwyższej odpowiedzialności. Jednak właśnie jako adwokat nie mogę odrzucić argumentu, że taką odpowiedzialność gwarantują nie tylko decyzje jednej namaszczonej osoby, ale także takie same decyzje podjęte przez wąskie grono kilku osób spełniających takie same kryteria jak komendant główny i cieszące się jego zaufaniem w innych, co najmniej tak samo ważnych sprawach – zauważa mec. Michałowski.

Ponadto podkreśla, że to cel jest twórcą prawa. A celem w tym przypadku było zagwarantowanie przedsądowej, odpowiedniej selekcji wniosków.

Zarówno jeden nadinspektor jako komendant główny policji, jak i inni nadinspektorzy gwarantują taką samą odpowiedzialność. Gdyby miało być inaczej i godnym zaufania byłby tylko komendant główny, hierarchiczna policja nie miałaby sensu – uważa.

Dlatego zdaniem mec. Michałowskiego domaganie się wyłącznie podpisu jedynego komendanta jest sprzeczne z celem ustawy o Policji.

Lokuje się niebezpiecznie blisko PRL-owskiego zwyczaju, zgodnie z którym każdy, w każdej sytuacji, chciał rozmawiać wyłącznie z kierownikiem, a kontakt z jego zastępcą traktował jak zniewagę. Niezależnie od tego, czy to miało sens, czy nie – kwituje.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję
Źródło:Dziennik Gazeta Prawna
Więcej na ten temat

Artykuły płatne

    Artykuły bezpłatne

      Śledź nas na:

      Polecamy

      • Rising Stars 2016

        30 wschodzących gwiazd prawa

        30 wschodzących gwiazd prawa

        Podium 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2016 zdominowały kobiety - adw. Karolina Schiffter, prawnik Magdalena Pszczółka i adw. Małgorzata Mączka-Pacholak.

      • Rynek

        Specjalizacja szansą dla młodych

        Specjalizacja szansą dla młodych

        Znalezienie swojej niszy to dziś warunek zaistnienia na konkurencyjnym rynku – przekonuje Karolina Schiffter, zwyciężczyni 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra.

      • Prowadzenie sprawy

        Terminologiczny mętlik

        Terminologiczny mętlik

        Aktualnie Sąd Najwyższy bada zagadnienie dotyczące przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu w sytuacji, w której udział pełnomocnika w sprawie nie był znaczący. Być może rozstrzygając ten problem, pochyli się przy okazji nad znaczeniem pojęciem „prowadzenie sprawy” - piszą adw. Lucyna Staniszewska i apl. adw. Marta Hermanowicz z kancelarii FILIPIAKBABICZ.

      • Wywiad

        Zestaw mitów prawniczych

        Zestaw mitów prawniczych

        Racjonalny prawodawca to fikcja. Fikcją jest rozdział władzy sądowniczej od wykonawczej. Oraz to, że sędziowie są tylko „ustami ustawy”, że jedynie stosują prawo, lecz go nie tworzą - mówi prof. Bartosz Brożek.