Piątek, 9 grudnia 2016
serwis rekomenduje gazetaprawnia.pl
statystyki

Trujący owoc lekkostrawny, czyli Ziobro majstruje w procesie karnym

Ewa Maria Radlińska14.03.2016, 06:15; Aktualizacja: 14.03.2016, 06:22

Nielegalne podsłuchy, przeszukania, nagrania, obserwacje, prowokacje - niedługo sąd nie pogardzi takimi dowodami zgłoszonymi przez prokuratora. Nie będzie miał wyboru. Nowe prawo mówi, że sąd ma przyjąć dowód bez względu na sposób jego uzyskania.

Reklama

Jeżeli funkcjonariusze służb nie zabijają ludzi i nie walą ich pałką po głowie, to niemalże wszystkie inne chwyty - w celu zdobycia informacji czy dokumentów, które chcą mieć - są dozwolone. Takie właśnie wnioski płyną z nowej regulacji (art. 168a) wprowadzonej do kodeksu postępowania karnego. Zmiana ma wejść w życie 15 kwietnia br.

- Nowy przepis daje ustawowe przyzwolenie na nielegalną kontrolę operacyjną, nielegalną prowokację i nielegalne przeszukania w zakresie pozyskiwania i dopuszczalności dowodów w procesie karnym - przestrzega adwokat Radosław Baszuk, karnista. I dodaje: -To duży krok wstecz w kontekście standardów rzetelnego procesu karnego.

- Zamiast dyscyplinować policję, aby pozyskiwała dowody z poszanowaniem praw i wolności obywatelskich, przyzwala się jej i innym służbom na lekceważenie prawa i prowadzenie działań operacyjnych wobec wybranej osoby praktycznie bez żadnych ograniczeń. Już dziś mamy do czynienia z nagminnym łamaniem praw jednostki przez służby, tym bardziej regulacja taka jest szokująca i nie ma prawa istnieć w państwie realizującym europejskie standardy demokratyczne - alarmuje adwokat Mikołaj Pietrzak, karnista.

- Dochodzimy więc do sytuacji, w której ustawodawca mówi: mogę złamać każdy przepis za wyjątkiem ograniczeń w postaci najcięższych przestępstw, a twoje obywatelu prawa jednostki nie liczą się - mówi sędzia Rafał Puchalski z Sądu Rejonowego w Jarosławiu.

Kręte losy przepisu

Chodzi o kontrowersyjny art. 168a k.p.k. wprowadzony w toku prac sejmowych nad zmianami w procedurze karnej. Obecnie na gruncie procesu kontradyktoryjnego obowiązującego od 1 lipca 2015 r. przepis ten stwierdza, że niedopuszczalne jest przeprowadzenie i wykorzystanie dowodu uzyskanego do celów postępowania karnego za pomocą czynu zabronionego. Wraz z nową władzą przyszedł czas na nową procedurę, w której nie było już miejsca dla tej regulacji. Przepis został więc w projekcie uchylony. Wzbudziło to spore zaniepokojenie znacznej części karnistów. Ale nie powstrzymało reformatorów procesu karnego. Powstał bowiem nowy art. 168a, który stwierdza, że dowodu nie można uznać za niedopuszczalny wyłącznie na tej podstawie, że został uzyskany z naruszeniem przepisów postępowania lub za pomocą czynu zabronionego, o którym mowa w art. 1 par. 1 kodeksu karnego, chyba że dowód został uzyskany w związku z pełnieniem przez funkcjonariusza publicznego obowiązków służbowych, w wyniku: zabójstwa, umyślnego spowodowania uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności. Ten przepis wraz z k.p.k. został w piątek uchwalony. A teraz przepisy trafią do Senatu.

Treść nowego art. 168a przerosła najśmielsze oczekiwania karnistów.

- Jest wiele powodów dla których taki przepis nie ma prawa funkcjonować w k.p.k. i nie ma żadnego uzasadnienia dla jego wprowadzenia. Przede wszystkim zmiana ta nie dość, że wykreśla zakaz dowodzenia winy oskarżonego za pomocą bezprawnie uzyskanych dowodów, to przyzwala wręcz na pozyskiwanie dowodów uzyskanych w wyniku nielegalnych działań państwa - tłumaczy adwokat Mikołaj Pietrzak.

Nie zabijaj

Adwokat Radosław Baszuk zwraca uwagę, że nowelizacja wprowadza jako zasadę dopuszczalność wykorzystania w procesie takich dowodów, przewidując zaledwie wąsko ujęte wyjątki od tej zasady.

- Inaczej mówiąc, każdy dowód pozyskany przez funkcjonariusza publicznego do celów postępowania karnego za pomocą popełnionego przez tego funkcjonariusza przestępstwa, jeżeli tylko nie dopuści się on przy tym zabójstwa, pobicia lub bezprawnego pozbawienia wolności, będzie musiał stanowić podstawę orzekania przez sądy karne. Nie będzie miało także żadnego znaczenia, że dowód taki pozyskano z naruszeniem przepisów postępowania - łapie się za głowę mec. Baszuk.

- Ograniczenia zawarte w znowelizowanym przepisie są czymś dla mnie kompletnie niezrozumiałym, ponieważ wskazane tam typy przestępstw należą do najcięższych kategorii jakie istnieją w polskim kodeksie karnym. Tym samym, gdybyśmy jako państwo zezwolili na poszukiwanie dowodów w taki sposób, to świadczyłoby to o zapaści instytucji państwa i końcu człowieczeństwa. Dziwię się posłom, że w ogóle przyjęli tego rodzaju brzmienie przepisu - rozkłada ręce sędzia Puchalski.

Ale przepis został przyjęty. I mec. Baszuk wymienia na co można liczyć pod rządami tej regulacji: testowanie uczciwości obywateli, sprawdzanie ich podatności na ewentualne dokonanie przestępstwa, długotrwałą inwigilację poprzez czynności operacyjno-rozpoznawcze, obserwacje lub podsłuch w oczekiwaniu, że wcześniej czy później obserwowana osoba przejawi zamiar lub dopuści się popełnienia przestępstwa, dokonywanie prowokacji połączonej z groźbą bezprawną, przymusem psychicznym, przymusem fizycznym nie stanowiącym umyślnego spowodowania uszczerbku na zdrowiu, nakłanianie do popełnienia przestępstwa przypadkowych, dowolnie wybranych osób.


Pozostało jeszcze 33% treści

Jeśli już posiadasz konto w Portalu Prawnik.pl - zaloguj się!
Uzyskaj dostęp

Zyskaj dostęp do wiarygodnego źródła informacji dedykowanych prawnikom!

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję
Więcej na ten temat

Artykuły płatne

    Artykuły bezpłatne

      Artykuły powiązane
      Śledź nas na:

      Polecamy

      • Rising Stars 2016

        30 wschodzących gwiazd prawa

        30 wschodzących gwiazd prawa

        Podium 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2016 zdominowały kobiety - adw. Karolina Schiffter, prawnik Magdalena Pszczółka i adw. Małgorzata Mączka-Pacholak.

      • Rynek

        Specjalizacja szansą dla młodych

        Specjalizacja szansą dla młodych

        Znalezienie swojej niszy to dziś warunek zaistnienia na konkurencyjnym rynku – przekonuje Karolina Schiffter, zwyciężczyni 5. edycji konkursu Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra.

      • Prowadzenie sprawy

        Terminologiczny mętlik

        Terminologiczny mętlik

        Aktualnie Sąd Najwyższy bada zagadnienie dotyczące przyznawania kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu w sytuacji, w której udział pełnomocnika w sprawie nie był znaczący. Być może rozstrzygając ten problem, pochyli się przy okazji nad znaczeniem pojęciem „prowadzenie sprawy” - piszą adw. Lucyna Staniszewska i apl. adw. Marta Hermanowicz z kancelarii FILIPIAKBABICZ.

      • Wywiad

        Zestaw mitów prawniczych

        Zestaw mitów prawniczych

        Racjonalny prawodawca to fikcja. Fikcją jest rozdział władzy sądowniczej od wykonawczej. Oraz to, że sędziowie są tylko „ustami ustawy”, że jedynie stosują prawo, lecz go nie tworzą - mówi prof. Bartosz Brożek.